الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)

247

تفسير مجمع البيان (فارسى)

بيان آيهء 78 قرائت روايت شده است كه طلحة بن سليمان كه از قراى غير معروف است « يدرككم الموت » را برفع خوانده است . اگر چه اين قرائت ضعيف است لكن وجهى هم دارد و آن اين است كه از « يدرككم » فاء حذف شده باشد . نظير : من يفعل الحسنات اللَّه يشكرها * و الشر بالشر عند اللَّه مثلان كه « فاللَّه يشكرها » بوده است . يعنى كسى كه كارهاى نيكو انجام دهد ، خداوند پاداش آنها را مىدهد و پاداش بدى پيش خدا مثل بدى است . لغت بروج : جمع برج ، اصل اين كلمه به معناى ظاهر شدن است مثل : « تبرجت المراة » يعنى زن محاسن خود را آشكار كرد . برج : گشادى چشم و آشكارى آن است و علت اينكه به بارو ، برج گفته‌اند ، ظهور و آشكارى آن است . مشيدة : بنايى كه با گچ تزيين شده . شيد : گچ . شيد : بلند كردن ساختمان . علت اينكه به گچ ، شيد گفته مىشود اين است كه وسيلهء بلندى ساختمان مىشود . فقه : فهم . فقيه : دانا و در اصطلاح ، داناى بعلم دين . تفقه : آموختن فقه . اعراب اين : متضمن معناى شرط ، خواه با ما همراه باشد يا همراه نباشد . اين كلمه به معناى « هر جا » و براى استغراق اماكن است . همانطورى كه « متى » به معناى « هر جا » و براى استغراق ازمنه است . علت اينكه در اينجا « اينما » متصل نوشته مىشود و در « أَيْنَ ما كُنْتُمْ تَدْعُونَ » ( سوره اعراف 37 ) جدا نوشته مىشود اين است كه « ما » زائده است و به همين جهت از « اين » جدا نوشته شده است .